Πετρέλαιο στα 180 δολάρια αν συνεχιστεί η κρίση
Πίσω από αυτή την εκρηκτική πορεία βρίσκονται οι αλλεπάλληλες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και, κυρίως, η σχεδόν πλήρης παράλυση των Στενών του Ορμούζ — του περάσματος από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου.
Ένα από τα πιο ανησυχητικά σενάρια από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν παρουσιάζουν αξιωματούχοι της Σαουδικής Αραβίας, οι οποίοι εκτιμούν ότι οι τιμές πετρελαίου μπορεί να εκτοξευθούν έως και στα 180 δολάρια το βαρέλι μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Σύμφωνα με πηγές από τον μεγαλύτερο παραγωγό του Κόλπου, που επικαλείται η Wall Street Journal, το «βασικό σενάριο» πλέον προβλέπει ότι, αν οι διαταραχές στην προσφορά συνεχιστούν έως τα τέλη Απριλίου, οι τιμές μπορεί να κινηθούν αρχικά προς τα 150 δολάρια, να φτάσουν τα 165 και στη συνέχεια να αγγίξουν ακόμη και τα 180 δολάρια το βαρέλι.
Η αγορά έχει ήδη μπει σε τροχιά εκτόξευσης. Το Brent άγγιξε τα 119 δολάρια, ενώ οι τιμές έχουν αυξηθεί περίπου κατά 50% από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου. Παράλληλα, οι τιμές του πετρελαίου που συνδέονται με το Ομάν — κρίσιμος δείκτης για τις εξαγωγές της Μέσης Ανατολής — ξεπέρασαν τα 166 δολάρια, αντανακλώντας τις άμεσες πιέσεις στην περιοχή.
Πίσω από αυτή την εκρηκτική πορεία βρίσκονται οι αλλεπάλληλες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και, κυρίως, η σχεδόν πλήρης παράλυση των Στενών του Ορμούζ — του περάσματος από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις στο Κατάρ, αλλά και σε κρίσιμα σημεία της Σαουδικής Αραβίας, όπως το Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, επιτείνουν τους φόβους για βαθύτερες ελλείψεις.
Πολύ υψηλές τιμές ενδέχεται να ωθήσουν καταναλωτές και επιχειρήσεις να περιορίσουν τη χρήση ενέργειας ή να επιταχύνουν τη στροφή σε εναλλακτικές λύσεις — ένα φαινόμενο που οι αναλυτές αποκαλούν «καταστροφή ζήτησης».
Ακόμη πιο άμεσος είναι ο κίνδυνος ύφεσης. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, επίπεδα άνω των 150 δολαρίων λειτουργούν σαν «φόρος» για καταναλωτές και επιχειρήσεις. Η αύξηση του κόστους καυσίμων περιορίζει την κατανάλωση, συμπιέζει τα περιθώρια των επιχειρήσεων και τελικά επιβραδύνει την οικονομική δραστηριότητα.
Ήδη τα πρώτα σημάδια είναι ορατά. Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή βενζίνης πλησιάζει τα 4 δολάρια το γαλόνι, ενώ το ντίζελ έχει ξεπεράσει τα 5 δολάρια, επιβαρύνοντας ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα — από τη μεταφορά τροφίμων έως τη βιομηχανική παραγωγή. Σε Ευρώπη και Ασία, οι αυξήσεις είναι ακόμη πιο έντονες, με τις οικονομίες να πιέζονται τόσο από τον πληθωρισμό όσο και από την υποτίμηση των νομισμάτων τους έναντι του δολαρίου.
