Μάιος 2026

Λίγες ημέρες αφότου ισραηλινά πλήγματα σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν την πρώτη κιόλας εβδομάδα του πολέμου, ο Ντόναλντ Τραμπ διατύπωσε δημόσια την άποψη ότι θα ήταν καλύτερο αν «κάποιος από μέσα» αναλάμβανε τη διακυβέρνηση της χώρας.

Αποδείχθηκε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ μπήκαν στη σύγκρουση έχοντας κατά νου ένα συγκεκριμένο και ιδιαίτερα απροσδόκητο πρόσωπο: τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, τον πρώην πρόεδρο του Ιράν, γνωστό για τις σκληροπυρηνικές, αντιισραηλινές και αντιαμερικανικές του απόψεις.

Όμως το τολμηρό σχέδιο, που είχε εκπονηθεί από τους Ισραηλινούς και για το οποίο είχε ενημερωθεί ο Αχμαντινετζάντ, εκτροχιάστηκε γρήγορα, σύμφωνα με αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στους New York Times.

Ο Αχμαντινετζάντ τραυματίστηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου από ισραηλινό πλήγμα στο σπίτι του στην Τεχεράνη, το οποίο είχε σχεδιαστεί ώστε να τον απελευθερώσει από τον κατ’ οίκον περιορισμό. Όπως δήλωσαν οι αμερικανοί αξιωματούχοι και συνεργάτης του Αχμαντινετζάντ, ο ίδιος επέζησε της επίθεσης, αλλά μετά την οριακή αυτή εμπειρία απογοητεύτηκε από το σχέδιο αλλαγής του καθεστώτος.

Η επιλογή του Αχμαντιτζάντ ήταν αν μη τι άλλο… ασυνήθιστη: Αν και τα τελευταία χρόνια είχε συγκρουστεί σφοδρά με την ηγεσία του καθεστώτος και είχε τεθεί υπό στενή παρακολούθηση από τις ιρανικές αρχές, ο Αχμαντινετζάντ ήταν γνωστός κατά τη διάρκεια της προεδρικής του θητείας, από το 2005 έως το 2013, για τις εκκλήσεις του να «σβηστεί το Ισραήλ από τον χάρτη». Υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, σφοδρός επικριτής των Ηνωμένων Πολιτειών και γνωστός για τη βίαιη καταστολή κάθε εσωτερικής διαφωνίας.

Το πώς στρατολογήθηκε για να συμμετάσχει στο σχέδιο του Ισραήλ παραμένει άγνωστο.

Σύμφωνα πάντα με τους New York Times, η συγκεκριμένη προσπάθεια αποτελούσε μέρος ενός πολυσταδιακού σχεδίου που ανέπτυξε το Ισραήλ για την ανατροπή της θεοκρατικής κυβέρνησης του Ιράν και επιβεβαιώνει πως Τραμπ και Νετανιάχου μπήκαν στον πόλεμο όχι μόνο έχοντας εκτιμήσει λανθασμένα πόσο γρήγορα θα μπορούσαν να επιτύχουν τους στόχους τους, αλλά και ποντάροντας σε ένα ριψοκίνδυνο σχέδιο που ελάχιστοι θεωρούσαν υλοποιήσιμο.

Ορισμένοι Αμερικανοί εξάλλου ήταν ιδιαίτερα σκεπτικοί ως προς τη βιωσιμότητα της επαναφοράς του Αχμαντινετζάντ στην εξουσία.

«Από την αρχή, ο πρόεδρος Τραμπ ήταν σαφής σχετικά με τους στόχους του για την Επιχείρηση “Επική Οργή”: να καταστρέψει τους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν, να διαλύσει τις εγκαταστάσεις παραγωγής τους, να εξουδετερώσει το ναυτικό και να αποδυναμώσει τους πληρεξούσιούς του», δηλώνει η Άννα Κέλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, απαντώντας σε αίτημα σχολιασμού σχετικά με το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος και τον Αχμαντινετζάντ. «Ο στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών πέτυχε ή υπερέβη όλους τους στόχους του και τώρα οι διαπραγματευτές μας εργάζονται για μια συμφωνία που θα τερματίσει οριστικά τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν».

Εκπρόσωπος της Μοσάντ, της ισραηλινής υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών, αρνήθηκε να σχολιάσει.

Αμερικανοί αξιωματούχοι μιλούσαν τις πρώτες ημέρες του πολέμου για σχέδια που είχαν αναπτυχθεί από κοινού με το Ισραήλ ώστε να εντοπιστεί ένας πραγματιστής που θα μπορούσε να αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας.

Οι αξιωματούχοι επέμεναν ότι υπήρχαν πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ορισμένοι εντός του ιρανικού καθεστώτος θα ήταν πρόθυμοι να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη κι αν αυτά τα πρόσωπα δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ακριβώς «μετριοπαθή».

Ο Τραμπ απολάμβανε τότε την επιτυχία της επιχείρησης για τη σύλληψη του ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, καθώς και την προθυμία της προσωρινής αντικαταστάτριάς του να συνεργαστεί με τον Λευκό Οίκο – ένα μοντέλο που ο Τραμπ φαινόταν να πιστεύει ότι θα μπορούσε να αναπαραχθεί και αλλού.

Τα τελευταία χρόνια, ο Αχμαντινετζάντ είχε συγκρουστεί με ηγέτες του καθεστώτος, κατηγορώντας τους για διαφθορά, ενώ κυκλοφορούσαν φήμες σχετικά με τις πραγματικές του συμμαχίες. Αποκλείστηκε από πολλές προεδρικές εκλογές, συνεργάτες του συνελήφθησαν και οι μετακινήσεις του περιορίζονταν ολοένα και περισσότερο στο σπίτι του στη συνοικία Ναρμάκ της ανατολικής Τεχεράνης.

Το γεγονός ότι Αμερικανοί και Ισραηλινοί θεωρούσαν τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ πιθανό ηγέτη μιας νέας κυβέρνησης στο Ιράν αποτελεί περαιτέρω ένδειξη ότι ο πόλεμος τον Φεβρουάριο ξεκίνησε με την ελπίδα εγκατάστασης μιας πιο ευέλικτης ηγεσίας στην Τεχεράνη.

Για την ώρα παραμένουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με το πώς το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδίαζαν να φέρουν τον Αχμαντινετζάντ στην εξουσία, καθώς και για τις συνθήκες γύρω από την αεροπορική επιδρομή που τον τραυμάτισε.