Μάρτιος 2023

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η τελευταία θεωρία του Στίβεν Χόκινγκ

Το Χρονικό του Χρόνου του αστροφυσικού Στίβεν Χόκινγκ είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα επιστημονικά βιβλία όλων των εποχών, έχοντας πουλήσει πάνω από 10 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως. Όμως ο δημιουργός του ουσιαστικά το είχε αποκηρύξει λίγα χρόνια μετά την έκδοσή του, το 2002, υποστηρίζοντας πως το βιβλίο του γράφτηκε από εσφαλμένη προοπτική. Ο Χόκινγκ συνεργάστηκε με τον νεαρό τότε ερευνητή Τόμας Χέρτογκ, ώστε να αποτυπώσουν σε ένα νέο βιβλίο τις απόψεις του για το Σύμπαν. Το βιβλίο αυτό, με τίτλο On the Origin of Time: Stephen Hawking’s Final Theory, πρόκειται να κυκλοφορήσει στις 6 Απριλίου.

Μιλώντας στην εφημερίδα Guardian, ο Χέρτογκ εξήγησε πως «το πρόβλημα για τον Χόκινγκ ήταν η δυσκολία του να κατανοήσει πώς το Σύμπαν θα μπορούσε να δημιουργήσει συνθήκες τόσο τέλεια φιλόξενες για ζωή» και για τον λόγο αυτό «εκείνος κι εγώ εργαστήκαμε δίπλα-δίπλα για τα επόμενα είκοσι χρόνια, ώστε να αναπτύξουμε μία νέα κοσμολογική θεωρία, μία που να περιγράφει καλύτερα την εμφάνιση ζωής». Η συνεργασία αυτή δεν ήταν καθόλου απλή: ο Χόκινγκ έπασχε από αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση και μπορούσε να επικοινωνήσει μόνο μέσω ενός υπολογιστή, στον οποίο επέλεγε λέξεις και αυτές αρθρώνονταν μέσω ενός ηλεκτρονικού συστήματος. Όμως με τα χρόνια λόγω της νόσου δεν μπορούσε πια να χρησιμοποιήσει το σύστημα αυτό, κι έτσι ο Χέρτογκ τού έκανε ερωτήσεις, στις οποίες ο Χόκινγκ απαντούσε «ναι» ή «όχι» με τα μάτια.

Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ένα βιβλίο που, σύμφωνα με τον Χέρτογκ, «οδηγεί σε μία νέα φιλοσοφία για τη φυσική».

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η μυστική ζωή του Τζον λε Καρέ

Τη «μυστική ζωή του Τζον λε Καρέ» υπόσχεται να αποκαλύψει στο ομότιτλο βιβλίο του ο Άνταμ Σίσμαν, ο οποίος είχε υπογράψει και την –εγκεκριμένη από τον ίδιο τον συγγραφέα– βιογραφία του Λε Καρέ το 2015. Σύμφωνα με τον Σίσμαν, το νέο του βιβλίο θα περιέχει πληροφορίες που είχε υποχρεωθεί να αφήσει έξω από την πρώτη, επίσημη βιογραφία του Λε Καρέ.

Όπως αναφέρει ο βιογράφος, μετά την έκδοση του πρώτου βιβλίου συνειδητοποίησε πως η ταραχώδης προσωπική ζωή του Λε Καρέ, την οποία ο ίδιος ο συγγραφέας ήθελε να διατηρήσει μυστική όσο ζούσε, είναι κομβικής σημασίας για την κατανόηση του έργου του. Μάλιστα, αν και ο Λε Καρέ «ήταν φαινομενικά ευτυχισμένος στον γάμο του, είχε μία σειρά από ερωτικά ειδύλλια που εκτείνονται σε πέντε δεκαετίες».

Ο Σίσμαν υποστηρίζει: «Ο γιος του, Σάιμον, με παρακίνησε να κρατήσω ένα κρυφό παράρτημα προς δημοσίευση μετά τον θάνατο του πατέρα του. Η Μυστική ζωή του Τζον λε Καρέ βασίζεται σε αυτό το παράρτημα. Δείχνει πώς ο Λε Καρέ προσέγγιζε τις σχέσεις του, σαν κατασκοπευτικές επιχειρήσεις, αντιμετωπίζοντας τις γυναίκες σαν πράκτορες. Οι εντάσεις αυτές εξελίχθηκαν σε αναγκαίο ναρκωτικό για τη γραφή του».

Η νέα βιογραφία του Λε Καρέ θα κυκλοφορήσει τον ερχόμενο Οκτώβριο από τον εκδοτικό οίκο Profile Books.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Διαγωνισμός Διηγήματος & Διαγωνισμός Φωτογραφίας 2023 από τον Ιανό

Ο IANOS, για έκτη συνεχή χρονιά, διοργανώνει Διαγωνισμό Διηγήματος και Φωτογραφίας με θέμα, αυτή τη φορά, το «Δύο».

«Το δύο είναι ο μόνος αριθμός που τελειώνει σε όμικρον, σε κύκλο. Ίσως γιατί κρύβει μέσα του τη δύναμη της δημιουργίας. Ίσως γιατί περιέχει έρωτες, αγάπες και φιλίες. Ίσως γιατί περιλαμβάνει συναντήσεις και συνεργασίες, συμφωνίες και διαφωνίες, συνθέσεις και αντιθέσεις. Ίσως γιατί εξασφαλίζει ισορροπία και αρμονία μέσω της συνομιλίας και του διαλόγου. Ίσως γιατί αποφορτίζει εντάσεις, ανακουφίζει και παρηγορεί με την ανταλλαγή ιδεών και απόψεων.
»Σίγουρα το ένα συν ένα διευκολύνει τα όνειρα και ορίζει ελευθερίες. Το δύο κάποτε χωράει και βλέμματα, χειρονομίες, διλήμματα και σιωπές, δηλαδή διαθέσεις, συμβολισμούς και συγκινήσεις. Από αριθμός που μετράει, το δύο γίνεται σχήμα που ερμηνεύει και συνθήκη λύσης και αλήθειας.
»Δεν είναι τυχαίο ότι στο δύο, ως έννοια και ουσία, στήριξαν φιλοσοφικές και θρησκευτικές θεωρίες τις θεμελιακές τους αντιθέσεις, με τις οποίες προσπαθούν να ερμηνεύσουν τη ζωή και τον κόσμο. Επίσης, στον αριθμό δύο βασίζεται το δυαδικό σύστημα γραφής αριθμών, και αποτελεί θεμελιώδη αρχή και βρίσκει εφαρμογή στην ψηφιακή τεχνολογία.
»Στην αριθμητική της ζωής το δύο λειτουργεί ως δυναμικός πολλαπλασιαστής εκλεκτικών επιλογών και σχέσεων, μέσα από τις οποίες ο άνθρωπος διαμορφώνεται σε υπεύθυνο και δημιουργικό πολίτη.
»Δύει, άραγε, ποτέ το δύο;» Διονύσης Καρατζάς

Πρόκειται για μια δράση που δίνει κάθε χρόνο την ευκαιρία σε εκατοντάδες ανθρώπους να εκφραστούν, να γράψουν, να φωτογραφίσουν.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΔΙΗΓΗΜΑΤΟΣ

Τα διηγήματα θα αξιολογήσει μία επιτροπή έμπειρων και καταξιωμένων λογοτεχνών, την οποία αποτελούν οι:
– Ευτυχία Γιαννάκη, συγγραφέας
– Τέσυ Μπάιλα, συγγραφέας
– Κωνσταντίνος Μπούρας, ποιητής, κριτικός

Διάρκεια διαγωνισμού:
Έναρξη: Παρασκευή 10 Μαρτίου 2023
Λήξη: Τετάρτη 10 Μαΐου 2023

Δηλώσεις συμμετοχής:
Για να συμμετάσχετε στον διαγωνισμό απαιτείται:
Ένα διήγημα έως 400 λέξεις σε αρχείο μορφής word. Ο τίτλος του αρχείου πρέπει να είναι της μορφής: επώνυμο_όνομα_τίτλος διηγήματος με λατινικούς χαρακτήρες (π.χ. papadopoulos_nikos_titlos_diigimatos). Στο ίδιο αρχείο, κάτω από το διήγημα θα πρέπει να ακολουθεί ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα του/της συγγραφέα έως 100 λέξεις. Κάθε συμμετέχων/ουσα στον διαγωνισμό μπορεί να συμμετάσχει μόνο με ένα διήγημα στον Διαγωνισμό Διηγήματος και μόνο με μία φωτογραφία στον Διαγωνισμό Φωτογραφίας.

Ανακοίνωση νικητών:
Οι νικητές θα ανακοινωθούν το φθινόπωρο του 2023 σε ειδική εκδήλωση.

Βραβεία:
– To παμψηφεί άριστο διήγημα θα κερδίσει μια δωρεάν συμμετοχή σε όποιο Σεμινάριο Δημιουργικής Γραφής του Ιανού επιθυμεί (περιόδου: φθινόπωρο 2023).
– Τα 50 καλύτερα διηγήματα θα κυκλοφορήσουν σε μία ειδική συλλεκτική συλλογή διηγημάτων των Εκδόσεων IANOS.
– Τα 10 καλύτερα διηγήματα θα διαβαστούν τη βραδιά ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων.

Όλοι οι συμμετέχοντες στον Διαγωνισμό Διηγήματος δικαιούνται την έκπτωση που δικαιούνται οι φοιτητές, οι άνεργοι και οι παλιοί μαθητές στα φθινοπωρινά σεμινάρια του Ιανού.

Για τους όρους συμμετοχής δείτε εδώ.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

Τις φωτογραφίες θα αξιολογήσει ειδική επιτροπή έμπειρων και καταξιωμένων καλλιτεχνών, την οποία αποτελούν οι:
– Μάριος Σπηλιόπουλος, καθηγητής ΑΣΚΤ, ζωγράφος
– Δημήτρης Ταλιάνης, φωτογράφος, εκδότης
– Δώρα Λαβαζού, γκαλερίστα

Διάρκεια διαγωνισμού:
Έναρξη: Παρασκευή 10 Μαρτίου 2023
Λήξη: Τετάρτη 10 Μαΐου 2023

Δηλώσεις συμμετοχής:
Για να συμμετάσχετε στον διαγωνισμό απαιτείται:
Μια φωτογραφία μεγέθους τουλάχιστον 2480×3508 pixels, ανάλυσης 300dpi και διάστασης minimum Α4, σε αρχείο μορφής jpg. Ο τίτλος του αρχείου πρέπει να είναι της μορφής: επώνυμο_όνομα_τίτλος φωτογραφίας_photo με λατινικούς χαρακτήρες (π.χ. papadopoulos_nikos_titlos_fotografias_photo). Ένα βιογραφικό σημείωμα (έως 100 λέξεις) σε αρχείο μορφής word. Ο τίτλος του αρχείου πρέπει να είναι της μορφής: επώνυμο_όνομα_τίτλος φωτογραφίας_cv με λατινικούς χαρακτήρες (π.χ. papadopoulos_nikos_titlos_fotografias_cv) Κάθε συμμετέχων/ουσα στον διαγωνισμό μπορεί να συμμετάσχει μόνο με ένα διήγημα στον Διαγωνισμό Διηγήματος και μόνο με μία φωτογραφία στον Διαγωνισμό Φωτογραφίας.

Ανακοίνωση νικητών:
Οι νικητές θα ανακοινωθούν το φθινόπωρο του 2023 σε ειδική εκδήλωση.

Βραβεία:
– Οι 100 καλύτερες φωτογραφίες θα εκτεθούν ψηφιακά στα social media του Ιανού και θα βρίσκονται καρφιτσωμένες στη σελίδα του στο facebook για 30 ημέρες από την ημέρα της ανακοίνωσης κι έπειτα.
– Οι 30 καλύτερες φωτογραφίες θα εκτεθούν στο café του Ιανού (Σταδίου 24) για 30 ημέρες από την ημέρα της ανακοίνωσης κι έπειτα.
– Οι 30 καλύτερες φωτογραφίες θα αποτελέσουν το περιεχόμενο ειδικής φωτογραφικής έκδοσης του Ιανού με πρόλογο του Διονύση Καρατζά.
– Οι 10 καλύτερες φωτογραφίες θα κερδίσουν από ένα βραβείο.
Βραβεία των 10 καλύτερων φωτογραφιών:
– 1ο βραβείο: Μία ετήσια υποτροφία σπουδών στο ΙΕΚ ΔΕΛΤΑ, στην ειδικότητα της φωτογραφίας.
– 2o βραβείο: Ένα ετήσιο σεμινάριο φωτογραφίας από την ifocus.
– 3ο βραβείο: Μια δωροεπιταγή αξίας 300 ευρώ (για φωτογραφικό εξοπλισμό) από το κατάστημα φωτογραφικών ειδών Ι. & Β. ΓΕΡΑΜΑΣ ΟΕ (Εμ. Μπενάκη 34, Αθήνα).
– 4ο βραβείο: Μια φωτογραφική μηχανή τύπου Polaroid NOW+ κι ένα φιλμ από την εταιρεία Δαμκαλιδης.
– 5ο, 6o & 7o βραβείο: Μια ειδική εκτύπωση dibond σε διάσταση 40×60 εκτύπωση fine art σε αλουμίνιο από την εταιρεία «Ψηφιακό Τύπωμα».
– 8ο, 9o & 10ο βραβείο: Φωτογραφικό λεύκωμα από τις Εκδόσεις Τοπίο.

Για τους όρους συμμετοχής δείτε εδώ.

H φωτογραφία στο συνοδευτικό εικαστικό προέρχεται από το φωτογραφικό αρχείο του Δημήτρη Ταλιάνη.Ιανό

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η «επανάσταση» που έφερε την ισότητα στη βιομηχανία του βιβλίου

Ενδιαφέροντα συμπεράσματα για τον ρόλο των γυναικών στη σύγχρονη βιομηχανία του βιβλίου προκύπτουν από έρευνα που πραγματοποίησε ο οικονομολόγος Joel Waldfogel από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, σχετικά με τη συνεισφορά των ανδρών και των γυναικών συγγραφέων. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το 2020, πρώτη φορά, τα βιβλία που εκδόθηκαν από γυναίκες συγγραφείς ήταν περισσότερα από αυτά των ανδρών.

Αναλύοντας στοιχεία από διάφορες πλατφόρμες, ο Waldfogel ανακάλυψε ότι το ποσοστό των εκδοθέντων βιβλίων που είναι γραμμένα από γυναίκες έχει εκτοξευτεί από το 20% περίπου κατά τη δεκαετία του 1970, σε πάνω από 50% το 2020. Μάλιστα, η εξέλιξη αυτή φαίνεται πως δε σημειώθηκε σε βάρος των ανδρών συγγραφέων, καθώς αυτό που συνέβη είναι ότι η βιομηχανία του βιβλίου αναπτύχθηκε με την προσθήκη περισσότερων γυναικών συγγραφέων, χωρίς αυτές να στερήσουν χώρο από τους άνδρες.

Τι σημαίνει πρακτικά όμως η αλλαγή αυτή για το αναγνωστικό κοινό; Σύμφωνα με τον Waldfogel, η εισροή γυναικών συγγραφέων έχει ωφελήσει σημαντικά μία ευρεία γκάμα αναγνωστών, προσφέροντάς τους αφηγήματα και οπτικές γωνίες με τις οποίες αλλιώς δεν θα είχαν καμία επαφή μέσω των βιβλίων. «Αν και η συμμετοχή των γυναικών στη δημιουργία έργων πνευματικής ιδιοκτησίας συνεχίζει γενικά να υστερεί έναντι των ανδρών, τα τελευταία πενήντα χρόνια έχουν φέρει μία επανάσταση στη δημιουργία βιβλίων και από τα δύο φύλα», σύμφωνα με τον οικονομολόγο.

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Όγδοο ο εξαιρετικός τόμος “Μήτσος Παπανικολάου: Άπαντα τα ευρεθέντα-Ποιητικά έργα και αθησαύριστα πεζά”

Μήτσος Παπανικολάου
Άπαντα τα Ευρεθέντα
Ποιητικά έργα και Αθησαύριστα Πεζά
Φιλολογική έκδοση
Έρευνα–σημειώσεις–ανάλυση: Μιχαήλ Χ. Ρέμπας
Τιμή: 22 ευρώ, Σελίδες: 304, Διαστάσεις: 17x24
ISBN: 978-618-86282-1-2
Εκδόσεις Όγδοο

Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Όγδοο ο εξαιρετικός τόμος «Μήτσος Παπανικολάου: Άπαντα τα ευρεθέντα-Ποιητικά έργα και αθησαύριστα πεζά» με την ευκαιρία των 80 χρόνων από τον θάνατο του ποιητή. Η έρευνα, οι σημειώσεις και η ανάλυση είναι του Μιχαήλ Χ. Ρέμπα.
Προλογίζουν οι Θωμάς Κοροβίνης και Γιώργος Μαρκόπουλος

Ο Μήτσος Παπανικολάου, ένας από τους αποκαλούμενους «ελάσσονες» Έλληνες λυρικούς ποιητές του μεσοπολέμου, έζησε μια σύντομη ζωή, μοιρασμένη ανάμεσα στην λογοτεχνική αναζήτηση και δημιουργία και τη σταδιακή οικονομική και προσωπική εξαθλίωση που προκάλεσαν οι εξαρτήσεις και τα απαγορευμένα, για την εποχή, πάθη του, με αποκορύφωμα το πρόωρο και θλιβερό τέλος του σε έναν ψυχρό θάλαμο ψυχιατρείου κατά τη διάρκεια της κατοχής, σε ηλικία μόλις 43 ετών.

Η σύντομη και τραγική ζωή του και το ύφος του περιορισμένου ποιητικού έργου του ήταν αρκετά για να τον κατατάξουν στην ολιγομελή ομάδα των Ελλήνων «καταραμένων ποιητών», οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν έτυχαν ποτέ της αναγνώρισης που τους έπρεπε και παρέμειναν στο περιθώριο του ελληνικού λογοτεχνικού και ποιητικού γίγνεσθαι.
Ο Μήτσος Παπανικολάου, στη σύντομη ζωή του, δεν πρόλαβε να δει τα ποιήματά του τυπωμένα σε ποιητική συλλογή, παρά μόνο διάσπαρτα σε λογοτεχνικά περιοδικά και εφημερίδες της εποχής στα οποία τα έδινε για να εξασφαλίσει τα προς το ζην.

Μετά τον θάνατό του, κατά τις δεκαετίες 1960-1990, υπήρξαν ελάχιστες ελλιπείς εκδόσεις τού περιορισμένου έως τότε γνωστού έργου του, οι οποίες σήμερα είναι όχι μόνο εξαντλημένες αλλά σπάνιες και δυσεύρετες.

Αυτό το μεγάλο κενό στην ελληνική λογοτεχνική βιβλιογραφία, έρχεται να καλύψει, με την ευκαιρία των 80 χρόνων από τον θάνατο του Μήτσου Παπανικολάου, η σημαντική, ολοκληρωμένη, επετειακή έκδοση του Ογδόου, η οποία φέρνει στο φως νέα, άγνωστα, έως τώρα, ποιήματά του που απουσίαζαν από τις προηγούμενες εκδόσεις, εξαιρετικές μεταφράσεις ξένων ομότεχνών του, αλλά, και για πρώτη φορά, έντεκα αθησαύριστα πεζά έργα, τα οποία ελάχιστοι έως τώρα γνώριζαν ότι υπάρχουν.
Η πολύχρονη έρευνα, οι εκτενείς σημειώσεις και η φιλολογική ανάλυση του έργου του Μήτσου Παπανικολάου ανήκουν στον φιλόλογου και μελετητή του ποιητή Μιχαήλ Χ. Ρέμπα.

«Η ποίηση του Παπανικολάου, είναι το πουλί που μας χτύπησε το τζάμι και δεν του ανοίξαμε.Ενώ οι στίχοι του, φιλιά κλεφτά που δεν δόθηκαν και αστραπές, είναι. Αστραπές μιας βροχής, η οποία εντέλει αλλού, αλλού ήταν ταγμένη να πέσει.»
Απόσπασμα από τον πρόλογο του ποιητή Γιώργου Μαρκόπουλου

«Φανατικός μιας ιδιόρρυθμης, πλούσιας εικονοπλασίας, με στίχους σφριγηλούς όπου παραδόξως συνδυάζονται εξαιρετικά δύο φαινομενικά συγκρουσιακοί κόσμοι, ο ρεαλισμός με τον ρομαντισμό. Ένας ουτοπικός συνδυασμός που η βαθύτερη αναφορά του αλλά και η κατάληξή του είναι η πίστη στην απόλυτη ματαιότητα των ανθρωπίνων, η παρακμή και ο θάνατος.»
Απόσπασμα από τον πρόλογο του συγγραφέα Θωμά Κοροβίνη

Εκδόσεις Όγδοο, www.ogdooshop.gr

Για παραγγελίες:
Βαγγέλης Κορωνάκης, Υπεύθυνος Εκδόσεων Όγδοο
210 2819090, 6945 497775, v.koronakis@ogdoo.gr